Karayolu Trafik Güvenliğini Kasten Tehlikeye Sokmak Suçu

Trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokmak suçu Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) özel hükümler kitabının topluma karşı suçlara ilişkin üçüncü kısmında “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” başlıklı birinci bölümünün 179’uncu maddesinde düzenlenmiştir. TCK’nın 180’nci maddesinde ise kara ulaşım araçları hariç tutulmak suretiyle eylemin taksirli hali kanuni düzenleme altına alınmıştır. Karayollarında meydana gelen kazalarda her yıl binlerce insanın hayatını kaybetmesi ya da yaralanması ve ayrıca TCK’da yapılan düzenlemenin 765 sayılı eski Türk Ceza Kanunu’nundan (ETCK) farklılıklar içermesi nedeniyle inceleme konusu olarak TCK’nın 179’ncu maddesi seçilmiştir.

Trafik suçlarına kısmen ve dağınık bir şekilde ETCK’da da yer verilmişti. ETCK’nın 392’nci maddesinde, TCK’nın 179 (1)’inci maddesinin karşılığını oluşturabilecek bir hüküm yer alıyordu. Ancak ETCK’nın 392’nci maddesinde suç teşkil eden seçimlik hareketli fiiller hem daha dar kapsamlı olarak düzenlenmiş, hem de suçun konusu kara ve denizdeki yollar ve eserlerle sınırlandırılmıştı. Yine ETCK’nın 385’nci maddesinde, demiryolu kazası tehlikesine kasten sebebiyet verme cezalandırılmış, kara, hava ve denizde buna yol açacak tehlikeli fiiller cürüm olarak düzenlenmemişti. TCK'nın 179 (2)’nci maddesinde tanımlanan suç ise, ETCK'nın 565’nci maddesinde kabahat nevinden bir suç olarak yer almaktaydı. TCK’nın 179 (3)’üncü maddesinde tanımlanan suç ise yeni bir hükümdür. Suç karşılığında öngörülen cezalar da her iki kanunda farklıdır.

Kanaatimizce, inceleme konumuz olan TCK’nın 179’uncu maddesinin her fıkrasında ayrı bir suç düzenleme altına alınmıştır. Buradaki her bir suçun unsurları birbirinden farklıdır. Kanunun gerekçesinde açıklama yoksa da bu maddedeki suçların tamamının trafik güvenliğini tehlikeye sokması nedeniyle tek bir maddede düzenlendiğini değerlendirmekteyiz. Bu durumda her bir suçun unsurlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekle birlikte, sempozyumun kapsamı ve sunum için ayrılan süre dikkate alınarak incelememizi maddenin ana başlığı altında ve ilgili yerlerde farklılıklara değinmek suretiyle yaptık.

TCK’nın 179’uncu maddesini incelerken Türk ceza hukuku doktrininde genel olarak benimsenen sistemi kullanarak önce suçla korunan hukuki değeri açıkladık. Ardından da suçun maddi ve manevi unsurlarını inceledikten sonra suçun özel görünüş hallerini ve yaptırımıyla, soruşturma usulünü değerlendirdik. Tüm bu değerlendirmeler sırasında doktrindeki görüşleri ve ilgili yargı kararlarını da tartıştık.

Değerlendirmelerimiz sonucunda trafik kazalarının önlenmesi için her türlü teknik ve hukuki altyapının tamamlanması gerektiğini belirttik. Bu noktada hukuki alt yapıda ceza hukuku bakımından TCK ve Karayolları Trafik Kanunu’nda (KTK) ciddi bir eksiklik bulunmadığını, ancak birinci fıkraya yolu bozmak gibi başka seçimlik hareketlerinde eklenmesinin isabetli olacağını belirttik. Ayrıca TCK’daki hükümlerle KTK’nındaki hükümlerin örtüştüğü noktalarda ortaya çıkan tartışmalara son vermek adına iki kanunu uyumlaştıran yasal düzenlemelerin yapılmasının da gerektiğini belirttik.